Header grondstoffen

Vitamine B1: onmisbaar voor energiehuishouding en zenuwstelsel

di 04 jul 2017

Vitamine B1 of thiamine is voor het eerst ontdekt in 1897 in rijstzemelen. Het wordt daarom ook nog wel anti-beriberi vitamine genoemd. Beriberi is een cardiovasculaire of neurologische aandoening en werd vroeger vooral aangetroffen in Aziatische landen waar de voeding bestond uit geslepen rijst.

Pas in 1936 is de chemische structuur ontrafeld (Figuur 1) en werd vitamine B1 voor het eerst geproduceerd. Industriële productie vindt plaats via fermentatieprocessen.

Vitamine B1 wordt in het lichaam omgezet in het co-enzym thiaminepyrofosfaat. Dit is in de stofwisseling betrokken bij drie processen: de glycolyse (glucoseafbraak) in lever en spieren, de citroenzuurcyclus (omzetting van pyrodruivenzuur tot melkzuur) en de pentosefosfaatcyclus (vorming van NADPH). Vitamine B1 speelt dus een essentiële rol in het koolhydraatmetabolisme en daarmee de vrijstelling van energie. Indirect heeft het daarmee ook een leverondersteunende werking. Daarnaast is thiaminepyrofosfaat betrokken bij de synthese van lipiden en acetylcholine in zenuwweefsel. Tekorten uiten zich daarom vaak in neurologische aandoeningen. Bij varkens worden zenuwstoringen waargenomen. Bij jonge kuikens, kalveren en lammeren leidt B1-tekort tot verzwakte spieren en spierkrampen, waardoor de zogenaamde sterrenkijkers ontstaan.

Figuur 1: Structuurformule van vitamine B1 of thiamine

Figuur 1 Structuurformule

 

  

 

 

Vitamine B1 wordt meestal standaard toegevoegd aan premixen bestemd voor eenmagigen (varkens, pluimvee, paarden, petfood, melkvervangers). Daarnaast wordt het gevormd door fermentatie in de pens (herkauwers) en/of de dikke darm. Voor jonge herkauwers, waarvan de pens nog onvoldoende is ontwikkeld, adviseert Twilmij vitamine B1 toe te voegen.

Vitamine B1 is stabiel bij een lage pH (< 5). Bij hogere pH’s is het licht gevoelig voor hoge temperaturen in combinatie met vocht. Ook is bekend dat vitamine B1 gevoelig is voor oxidatie bij aanwezigheid van bepaalde stoffen, waaronder natriumbisulfiet en tanninen. Voor specifieke toepassingen heeft Twilmij daarom een vetgecoate formulering beschikbaar.

Twilmij werkt met 2 formuleringen (zouten van thiamine), die elk minimaal 98% vitamine B1 bevatten: thiaminemononitraat en thiaminehydrochloride. Laatstgenoemde bestaat uit kleine kristallen en is uitstekend oplosbaar. Thiamine-HCl is derhalve geschikt voor waterdispergeerbare premixen zoals melkvervangers. Thiaminemononitraat bestaat uit grotere granulaire zoutkristallen. Hoewel wat slechter oplosbaar, zorgt deze structuur wel voor extra stabiliteit. In de EU wetgeving is vitamine B1 geregistreerd met het registratienummer 3a821. Op deze wijze is deze vitamine ook terug te vinden als nutriënt op onze specificaties en etiketten.

Voor meer informatie over de toepassing van vitamine B1 of onze adviesnormen kunt u contact opnemen met één van onze diernutritionisten.